नेकपा एमालेको ११औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको पार्टी केन्द्रीय कार्यालयले जनाएको छ। भक्तपुरको सल्लाघारी मैदानमा हुने उद्घाटन समारोह र काठमाडौंमा तय गरिएको बन्द सत्रका लागि तयारी तीव्र रूपमा अघि बढाइएको छ। महाधिवेशन सुरु हुन अब तीन दिन मात्र बाँकी छ।
देशभरका जिल्लाबाट चयन भएका प्रतिनिधिहरू राजधानी आउने प्रक्रिया सुरु भएको छ। साथै, मतदाता, कार्यकर्ता र समर्थकहरूलाई पनि काठमाडौं ल्याउन सुरक्षित तथा व्यवस्थित तवरले तयारी भइरहेको एमाले स्रोतले जनाएको छ। उद्घाटनमा करिब ३ लाखभन्दा बढी जनसहभागिता हुने दाबी गरिएको छ।
एमालेले यसअघि सार्वजनिक गरेको प्रतिनिधित्व संरचना अनुसार कुल २,१२७ प्रतिनिधि सहभागी हुने छन्। संघीय निर्वाचन क्षेत्रअनुसार १६५ मध्ये प्रत्येक क्षेत्रबाट कम्तीमा एक महिला र एक ४० वर्षमुनिका युवा अनिवार्य रूपमा रहने व्यवस्था गरिएको छ। दलित, मजदुर, विदेश समिति, महिला र युवा सहितका विभिन्न क्लस्टरमार्फत समावेशी प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरिएको बताइन्छ। यसले पार्टीको भूराजनीतिक, सामाजिक र जातीय विविधता प्रतिनिधित्व गर्ने उद्देश्य राखेको देखिन्छ।
प्रतिनिधि छनोट प्रक्रियामा क्षेत्रीय सन्तुलन, क्लस्टर संरचना र पार्टीभित्रको शक्ति समीकरणको असर देखिएको छ। पछिल्लो विधान महाधिवेशनले २५१ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटी र परिमार्जित पोलिटब्युरो संरचना प्रस्ताव गरेको थियो। तर हाल नेतृत्व तहमा पद र संरचना फेरबदल गर्न थालिएको दबाबसँगै अध्यक्ष केपी ओली नेतृत्वको पक्षले स्थायी समिति १९ सदस्यीय बनाउने, केन्द्रीय कमिटीलाई ३५० सदस्यीय बनाउने र नयाँ क्लस्टर थप्ने तयारी गरेको छ।
विधान संशोधनमार्फत संगठन संरचना तथा प्रतिनिधित्व विस्तार गर्ने प्रयास प्रबल देखिएको छ। युवा, श्रमिक, विदेश र विभिन्न क्षेत्रका क्लस्टरलाई थप सक्रिय बनाउँदै पार्टीलाई समावेशी र विस्तारित बनाउने ओली पक्षको दाबी रहेको छ।
दुई प्यानलबीच प्रतिस्पर्धा
महाधिवेशनमा दुई प्यानलबीच प्रतिस्पर्धा हुने पक्का भएको छ। एकतिर वर्तमान अध्यक्ष केपी ओलीको प्यानल, अर्कोतिर वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेलको प्यानल। विधान संशोधन र संरचनागत परिवर्तनका केही प्रस्तावले पोखरेल पक्षलाई प्रभावित गरेको भन्दै उनीहरू असन्तुष्टि जनाउँदै आएका छन्।
प्रतिनिधि छनोटका क्रममा केही जिल्लामा पोखरेल पक्षले प्रक्रिया अव्यवस्थित भएको दाबी गर्दै विरोध जनाएको थियो। पोखरेल पक्षले आफ्नो धारणा स्पष्ट पार्दै अवधारणापत्र समेत सार्वजनिक गरेको छ। यतिबेला पार्टीभित्र प्रतिस्पर्धा र असन्तुलनले अवसर र जोखिम दुवै पैदा भएको विश्लेषण गरिन्छ।
सकारात्मक संकेत र सम्भावित चुनौती
नयाँ क्लस्टर, युवा सहभागिता, ४० वर्षमुनिका छुट्टै संरचना, घर फर्क अभियानअन्तर्गत फर्किएका नेताहरूको पुनःअवसर, नयाँ–पुरानो नेतृत्वको मिश्रण जस्ता प्रयासले एमालेलाई संगठनात्मक दृष्टिले नयाँ आयाम दिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यदी विधान संशोधन र संरचना विस्तारका प्रस्ताव मुख्य रूपमा सफल र सर्वस्वीकार्य रूपमा अघि बढे, भने पार्टीले नयाँ ऊर्जा र दिशा पाउने सम्भावना देखिन्छ। तर, नेतृत्व प्रतिस्पर्धा, प्रतिनिधित्व विवाद र प्रस्तावित संरचनाका कारण उत्पन्न आन्तरिक तनाव व्यवस्थापन गर्न पार्टीले ठूलो राजनीतिक कौशल देखाउनुपर्नेछ।
एमालेको ११औँ महाधिवेशन पार्टी नेतृत्व, संगठन संरचना र समावेशी पुनःसंरचनाका विषयमा निर्णायक मोड बन्ने संकेत स्पष्ट देखिएको छ।
