काठमाडौँ । हिन्दू धर्मशास्त्रअनुसार हरेक वार कुनै न कुनै देवी–देवताको विशेष पूजा गर्ने परम्परा रहँदै आएको छ । सोही परम्परा अनुसार आइतबार सूर्यदेवको पूजा गर्ने दिनका रूपमा मानिन्छ । सूर्यलाई सम्पूर्ण ग्रहहरूको राजा तथा ऊर्जा, तेज र आत्मबलको स्रोतका रूपमा धर्मशास्त्रमा वर्णन गरिएको छ ।
धर्मग्रन्थहरूमा उल्लेख भएअनुसार आइतबार विधिपूर्वक सूर्यदेवको पूजा गरेमा समाजमा मान–सम्मान बढ्ने, नेतृत्व क्षमता विकास हुने तथा आत्मविश्वास सुदृढ हुने विश्वास गरिन्छ । विशेषगरी जन्मकुण्डलीमा सूर्य कमजोर अवस्थामा रहेमा वा सूर्यदोष देखिएको खण्डमा यस दिन सूर्यको पूजा र मन्त्र जप गर्दा उक्त दोष नाश हुने धार्मिक मान्यता रहेको छ ।
धार्मिक विधिअनुसार आइतबार बिहान ब्रह्ममुहूर्तमै उठेर स्नान गरी स्वच्छ वस्त्र धारण गर्नुपर्छ । त्यसपछि नजिकैको मन्दिर वा घरमै पूजास्थलमा सूर्यदेवको ध्यान गर्दै तामाको लोटामा शुद्ध जल, रातो फूल र अक्षता (चामल) राखी सूर्यलाई अर्घ्य दिनुपर्छ । जल चढाउँदा ‘ॐ घृणि सूर्याय नमः’ जस्ता सूर्य मन्त्रको जप गर्नाले विशेष फल प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ ।
पूजाका क्रममा सूर्यदेवलाई मनपर्ने वस्तुहरू अर्पण गर्नु विशेष मानिन्छ । रातो फूल, रातो चन्दन, गुडहलको फूल, अक्षता तथा गुड वा गुडबाट बनेका परिकार चढाउनु शुभ मानिन्छ । यसो गर्दा सूर्यदोष नाश हुनुका साथै रोग, आलस्य र नकारात्मक ऊर्जा हट्ने धार्मिक विश्वास छ ।
धर्मशास्त्रमा सूर्यदेवलाई प्रत्यक्ष देवताको रूपमा लिइएको छ । त्यसैले आइतबार सूर्यको पूजा केवल धार्मिक कर्म मात्र नभई स्वास्थ्य, अनुशासन र सकारात्मक जीवनशैलीसँग पनि जोडिएको मानिन्छ । नियमित रूपमा सूर्य उपासना गर्ने व्यक्तिमा शारीरिक तन्दुरुस्ती, मानसिक स्पष्टता र कर्मशीलता बढ्ने जनविश्वास रहँदै आएको छ ।
