रोल्पा । उनी उभिएर सहज रूपमा हिँडडुल गर्न सक्दिनन्। केही दूरी पार गर्न पनि उनलाई निकै संघर्ष गर्नुपर्छ। छोटो दूरी छिचोल्नका लागि उनी हात–खुट्टा टेक्छिन्। अगाडि हातका पञ्जा र पछाडि घुँडालाई आधार बनाउँदै उनी बिस्तारै घिस्रिँदै अघि बढ्छिन्।

गाउँको उकालो–ओरालो, ढुंगा–माटोले भरिएको बाटो उनका लागि अझ कठिन थियो। कतिपय ठाउँमा सानो उकालो पार गर्न पनि उनलाई निकै समय लाग्थ्यो। थकानले कहिलेकाहीँ उनी बीच बाटोमै केहीबेर रोकिन्थिन्, सास फेर्थिन्, अनि फेरि त्यही पुरानै संघर्ष दोहोर्‍याउँदै अघि बढ्थिन्।

कति लामो दूरी उनले यसरी पार गरिन्, कसैलाई ठ्याक्कै थाहा छैन। तर यति भने निश्चित छ—त्यो यात्रा सजिलो थिएन। हरेक पाइला पीडाले भरिएको थियो, हरेक इन्च अघि बढ्नु एउटा लडाइँ जस्तै थियो।

तर त्यो कठिन यात्रालाई जिताउने एउटा बलियो शक्ति उनको मनमा थियो—आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्ने अठोट।

त्यही दृढ संकल्पले उनलाई घिस्रिँदै–घिस्रिँदै अन्ततः मतदान केन्द्रसम्म पुर्‍यायो। मतदान केन्द्र पुगेपछि उनले मतपत्र लिन काँपेका हात अघि बढाइन्। केही क्षण सास सम्हालिन्, अनि सावधानीपूर्वक आफ्नो रोजाइको चुनाव चिह्नमा छाप लगाइन्।

त्यो छाप सायद सामान्य मतदान थिएन। त्यो उनको अधिकारप्रतिको विश्वास थियो, लोकतन्त्रप्रतिको आस्था थियो र आफ्नो नागरिक कर्तव्य पूरा गरेको सन्तोष पनि।

मतदान केन्द्रमा उपस्थित धेरै मानिसका लागि त्यो दृश्य अत्यन्त मर्मस्पर्शी बन्यो। थोत्रो लुंगी लगाएकी र पुरानो बर्को ओढेकी ती महिलाको संघर्षले त्यहाँ रहेका धेरैलाई केहीबेर स्तब्ध बनायो।

त्यही क्षण कसैले मोबाइल फोनमा यो दृश्य कैद गर्‍यो। केही समयमै त्यो भिडियो सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भयो। भिडियोसँगै लेखिएको थियो—

“निकै कहालीलाग्दो दृश्य छ यहाँ। उहाँहरूको अमूल्य मतको दुरुपयोग गर्न कसैलाई छुट छैन।”

भिडियो रोल्पाको थवाङस्थित तत्कालीन गाविस भवनमा रहेको मतदान केन्द्रमा खिचिएको बताइएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा भावुक प्रतिक्रिया

भिडियो सार्वजनिक भएपछि सामाजिक सञ्जालमा ती वृद्ध आमाप्रति सहानुभूति, सम्मान र भावुक प्रतिक्रिया देखिन थाले। धेरैले यस्तो कष्ट सहेर पनि मतदानमा सहभागी भएकोलाई लोकतन्त्रप्रतिको गहिरो विश्वासको प्रतीकका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

एक प्रयोगकर्ताले लेखेका छन्,
“पाप लाग्छ नेताहरूलाई, जितेर पनि जनताको मर्मअनुसार काम नगरे भने।”

अर्की प्रयोगकर्ताले भावुक हुँदै टिप्पणी गरेकी छिन्,
“विचरी आमा, यस्तो अवस्थामा पनि लोकतन्त्रप्रति कति ठूलो विश्वास!”

कतिपयले भने मतदान केन्द्रमा अपाङ्गता भएका वा असहाय नागरिकका लागि आवश्यक व्यवस्था नभएको भन्दै प्रश्न उठाएका छन्।

अर्का प्रयोगकर्ताले लेखे ,
“आमाका लागि ह्वीलचेयरको व्यवस्था गर्नुपर्ने थियो। सबै हेरेर बसिरहेका छन्। हाम्रो समाज कता गइरहेको छ?”

अर्को टिप्पणीमा भनिएको छ,
“यिनको मतको अपमान गर्ने नेता नेता हुनेछैन। यिनको मतको सम्मान गरी जनताको पीडामा मलमपट्टी लगाउने जिम्मा विजयी नेताहरूको हो।”

मत मात्र होइन, विश्वासको सन्देश

धेरैले यस्तो दृश्यले नेपाली लोकतन्त्रको वास्तविक शक्ति देखाएको बताएका छन्। शारीरिक रूपमा असहज भए पनि मतदानमा सहभागी हुन पुगेकी ती वृद्धाले नागरिक कर्तव्य र लोकतन्त्रप्रतिको अटुट विश्वासको उदाहरण प्रस्तुत गरेको टिप्पणी सामाजिक सञ्जालमा व्यापक रूपमा देखिएको छ।

यसपटकको निर्वाचनलाई धेरैले परिवर्तनको अपेक्षासँग पनि जोडेर हेरिरहेका छन्। लामो समयदेखि परम्परागत राजनीतिक अभ्यासप्रति निराशा व्यक्त गरिरहेका मतदाताले नयाँ सोच, नयाँ नेतृत्व र नयाँ पुस्ताप्रति भरोसा देखाएको चर्चा व्यापक छ।

विशेषगरी युवापुस्ता र ग्रामीण भेगका सामान्य नागरिकहरूले यसपटकको मतलाई परिवर्तनको आशा का रूपमा प्रयोग गरेको विश्लेषण गरिएको छ।

त्यसैले घिस्रिँदै मतदान केन्द्र पुगेकी ती वृद्ध आमाको मत केवल एउटा मत मात्र होइन। त्यो लोकतन्त्रप्रतिको विश्वास, नागरिक कर्तव्यप्रतिको समर्पण र भविष्यप्रतिको आशाको प्रतीक पनि हो।

अब प्रश्न नेताहरू सामु

अब सबैभन्दा ठूलो प्रश्न भने नेताहरूतर्फ फर्किएको छ—
जनताले देखाएको यस्तो विश्वास र आशाको सम्मान विजयी हुने दल र नेताहरूले गर्न सक्लान् ?

यदि जनताको अपेक्षा पूरा भएन भने यस्ता दृश्यहरू केवल सहानुभूतिको विषय मात्र होइन, लोकतन्त्रप्रतिको निराशाको प्रतीक बन्ने खतरा पनि उत्तिकै रहन्छ।

तर यदि जनताको आवाजलाई सम्मान गर्दै जिम्मेवार शासन स्थापित गरियो भने घिस्रिँदै मतदान केन्द्र पुगेकी ती आमाको मत इतिहासमा परिवर्तनको मौन तर शक्तिशाली सन्देश का रूपमा सम्झिनेछ।

किनकि कहिलेकाहीँ लोकतन्त्रलाई जोगाउने शक्ति ठूला भाषणमा होइन—
हात र घुँडाको भरमा घिस्रिँदै मतदान केन्द्र पुग्ने आमाजस्ता सामान्य नागरिकको विश्वासमा लुकेको हुन्छ।

https://www.facebook.com/share/v/1DipNq9n5X/