अमेरिकी मध्यावधि चुनाव हुन १०० दिन बाँकी रहँदा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प नेतृत्वको रिपब्लिकन पार्टीले प्रतिनिधिसभाको बहुमत जोगाउन र सिनेटमा नियन्त्रण कायम राख्न कठिन प्रतिस्पर्धाको सामना गरिरहेको छ।

नोभेम्बर ३ मा हुने चुनावमा ट्रम्प स्वयं उम्मेदवार नहुने भए पनि यसको परिणाम उनको राजनीतिक भविष्यका लागि महत्वपूर्ण मानिएको छ। यदि डेमोक्र्याटले प्रतिनिधिसभामा बहुमत हासिल गरे भने उनीहरूले शक्तिशाली समितिहरूको नेतृत्व, अनुसन्धान र छानबिनका लागि अधिकार पाउनेछन्। यसले ट्रम्प प्रशासनमाथि व्यापक संसदीय अनुसन्धान र महाभियोग प्रक्रियाको सम्भावना बढाउन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

रिपब्लिकन पार्टी यसपटक साँघुरो बहुमत, राष्ट्रपतिको कमजोर अनुमोदन दर, बढ्दो जीवनयापन खर्च, मुद्रास्फीति र इरानसँगको युद्धप्रतिको जनअसन्तुष्टिबीच चुनावमा उत्रिँदैछ।

निर्वाचन विश्लेषण गर्ने डिसिजन डेस्क मुख्यालयका अनुसार प्रतिनिधिसभामा डेमोक्र्याटको बहुमत हासिल गर्ने सम्भावना ५९ प्रतिशत रहेको छ। उसले सम्भावित परिणाम डेमोक्र्याट २२४ र रिपब्लिकन २११ सिट हुन सक्ने अनुमान गरेको छ।

अमेरिकामा सामान्यतया राष्ट्रपतिको दलले मध्यावधि चुनावमा सिट गुमाउने परम्परा रहँदै आएको छ। यसपटक केही सीमित सिटको परिवर्तनले नै प्रतिनिधिसभाको नियन्त्रण निर्धारण गर्न सक्ने अवस्था देखिएको छ।

इरानसँगको तनाव, ऊर्जा बजारमा परेको प्रभाव, उच्च मुद्रास्फीति र बढ्दो ब्याजदरका कारण अमेरिकी मतदातामा आर्थिक असन्तुष्टि बढेको छ। पेट्रोलको मूल्यसमेत प्रतिग्यालन चार डलरभन्दा माथि पुगेको विषय चुनावी मुद्दा बनेको छ।

डेमोक्र्याटले महँगी, स्वास्थ्य सेवा, आवास र दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यलाई मुख्य मुद्दा बनाउँदै रिपब्लिकन नेतृत्वको आलोचना गरिरहेका छन्।

यता रिपब्लिकनले भने सीमा सुरक्षा, कर कटौती र आफ्नो भाषामा “सामान्य बुद्धिमत्ता” आधारित एजेन्डालाई चुनावी अभियानको केन्द्रमा राख्ने तयारी गरेका छन्।

सिनेटमा रिपब्लिकनसँग हाल ५३–४७ को बहुमत छ। डेमोक्र्याटलाई सिनेट नियन्त्रण लिन चार सिटको खुद लाभ आवश्यक पर्नेछ।

विश्लेषकहरूका अनुसार सिनेटमा रिपब्लिकनको अग्रता अझै कायम रहे पनि प्रतिस्पर्धा पहिलेभन्दा कठिन बनेको छ।

यदि डेमोक्र्याटले प्रतिनिधिसभा नियन्त्रण गरे भने ट्रम्प प्रशासनका नीति, निर्णय र अधिकारीमाथि संसदीय निगरानी बढ्न सक्छ। यसले ट्रम्पको बाँकी कार्यकालमा राजनीतिक दबाब बढाउने अनुमान गरिएको छ।

पछिल्ला सर्वेक्षणहरूले ट्रम्पको लोकप्रियता पनि कमजोर देखाएका छन्। इकोनोमिस्ट/युगोभ सर्वेक्षणअनुसार करिब ३६ प्रतिशत अमेरिकीले मात्र उनको कार्यसम्पादनप्रति समर्थन जनाएका छन्।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार राष्ट्रपतिको अनुमोदन दर मध्यावधि चुनावको परिणाम अनुमान गर्ने प्रमुख संकेत हो। कमजोर लोकप्रियताले रिपब्लिकनलाई प्रतिनिधिसभामा सिट गुमाउने जोखिम बढाएको बताइएको छ।

यसरी, आगामी मध्यावधि चुनाव ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीका लागि केवल सिट जोगाउने चुनाव मात्र नभई अमेरिकी राजनीतिमा शक्ति सन्तुलन निर्धारण गर्ने महत्वपूर्ण परीक्षा बन्ने देखिएको छ।